Παραπάνω κιλά μετά τις διακοπές; Η ζυγαριά δεν λέει όλη την αλήθεια

Οι διακοπές τελείωσαν, επιστρέφεις στην καθημερινότητά σου, ανεβαίνεις στη ζυγαριά και βλέπεις έναν αριθμό που δεν περίμενες: ένα ή δύο κιλά παραπάνω. Η πρώτη σκέψη είναι συνήθως αυθόρμητη: «Πήρα δύο κιλά στις διακοπές».

Όμως αυτό που δείχνει η ζυγαριά δεν είναι το ίδιο πράγμα με το σωματικό λίπος.

Το βάρος μας μπορεί να παρουσιάζει σημαντικές διακυμάνσεις ακόμη και μέσα σε λίγες ημέρες, χωρίς αυτές να αντιστοιχούν σε ανάλογη αύξηση ή μείωση του λιπώδους ιστού. Και οι διακοπές δημιουργούν σχεδόν τις ιδανικές συνθήκες για να συμβεί αυτό.

Τι μετρά πραγματικά η ζυγαριά;

Η ένδειξη της ζυγαριάς αντιπροσωπεύει το συνολικό σωματικό βάρος και όχι μόνο το λίπος.

Περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη λιπώδη και την άλιπη μάζα, τα υγρά του σώματος, το γλυκογόνο που αποθηκεύεται στους μύες και στο ήπαρ, καθώς και το περιεχόμενο του γαστρεντερικού συστήματος.

Επομένως, όταν το βάρος αυξάνεται κατά 1 ή 2 κιλά μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, δεν μπορούμε να συμπεράνουμε ότι ολόκληρη αυτή η αύξηση είναι λίπος.

1. Περισσότεροι υδατάνθρακες σημαίνουν και περισσότερο αποθηκευμένο νερό

Στις διακοπές είναι συνηθισμένο να καταναλώνουμε περισσότερους υδατάνθρακες από ό,τι στην καθημερινότητά μας: ψωμί, ζυμαρικά, πατάτες, γλυκά, παγωτά και μεγαλύτερα γεύματα.

Μέρος των υδατανθράκων αποθηκεύεται στον οργανισμό με τη μορφή γλυκογόνου, κυρίως στους μύες και στο ήπαρ.

Το ενδιαφέρον είναι ότι το γλυκογόνο αποθηκεύεται μαζί με σημαντική ποσότητα νερού. Έτσι, όταν μετά από αρκετές ημέρες αυξημένης πρόσληψης υδατανθράκων οι αποθήκες γλυκογόνου είναι περισσότερο γεμάτες, μπορεί να αυξηθεί και το σωματικό βάρος λόγω των επιπλέον υγρών.

Αυτό δεν είναι αύξηση σωματικού λίπους.

2. Περισσότερο αλάτι μπορεί να αλλάξει προσωρινά τη ζυγαριά

Τα γεύματα εκτός σπιτιού συνήθως περιέχουν περισσότερο νάτριο από ένα γεύμα που θα ετοιμάζαμε μόνοι μας.

Εστιατόρια, ταβέρνες, αλλαντικά, τυριά, σνακ, σάλτσες και αρκετές έτοιμες τροφές μπορούν να αυξήσουν σημαντικά την ημερήσια πρόσληψη νατρίου.

Οι μεταβολές στην πρόσληψη νατρίου επηρεάζουν την ισορροπία των υγρών και μπορούν προσωρινά να οδηγήσουν σε μεγαλύτερη κατακράτηση νερού.

Έτσι, ένα μέρος της αύξησης που βλέπουμε στη ζυγαριά μετά τις διακοπές μπορεί απλώς να είναι νερό.

3. Υπάρχει περισσότερο φαγητό στο πεπτικό σύστημα

Είναι ένας παράγοντας που συχνά ξεχνάμε.

Αν τις προηγούμενες ημέρες έχουμε φάει μεγαλύτερες ποσότητες, περισσότερα γεύματα ή έχουμε αλλάξει σημαντικά τις διατροφικές μας συνήθειες, είναι πιθανό να υπάρχει περισσότερο περιεχόμενο στο γαστρεντερικό μας σύστημα.

Ακόμη και η αλλαγή στις ώρες των γευμάτων, η μειωμένη πρόσληψη φυτικών ινών, τα ταξίδια ή οι αλλαγές στις κενώσεις μπορούν να επηρεάσουν προσωρινά τον αριθμό της ζυγαριάς.

Και πάλι, αυτό δεν σημαίνει ότι πρόκειται για λίπος.

4. Μπορεί όμως να έχει αυξηθεί και το λίπος;

Φυσικά.

Το γεγονός ότι τα επιπλέον κιλά της ζυγαριάς δεν αποτελούνται απαραίτητα εξ ολοκλήρου από λίπος δεν σημαίνει ότι στις διακοπές είναι αδύνατον να αυξηθεί ο λιπώδης ιστός.

Όταν για αρκετές ημέρες ή εβδομάδες η ενεργειακή πρόσληψη υπερβαίνει συστηματικά τις ενεργειακές ανάγκες του οργανισμού, ένα μέρος της περίσσειας ενέργειας μπορεί να αποθηκευτεί ως λίπος.

Αυτό που χρειάζεται να αποφύγουμε είναι το άλλο άκρο: να θεωρήσουμε ότι επειδή η ζυγαριά ανέβηκε δύο κιλά, αποκτήσαμε αυτομάτως δύο κιλά σωματικού λίπους.

Η πραγματική εικόνα είναι συνήθως πιο σύνθετη.

Γιατί δεν πρέπει να πανικοβληθείς από την πρώτη μέτρηση

Ας υποθέσουμε ότι πριν φύγεις για διακοπές ζύγιζες 70 κιλά και επιστρέφοντας βλέπεις 71,8.

Μία μόνο μέτρηση δεν μπορεί να μας πει πόσο από αυτή τη διαφορά αντιστοιχεί σε λίπος και πόσο σε νερό, γλυκογόνο ή περιεχόμενο του πεπτικού συστήματος.

Για αυτό έχει μεγαλύτερη αξία να παρακολουθήσουμε την τάση του βάρους αφού επιστρέψουμε για μερικές ημέρες στη συνηθισμένη καθημερινότητά μας.

Εάν μέρος της αύξησης οφείλεται σε υγρά και άλλους προσωρινούς παράγοντες, είναι πιθανό η ζυγαριά να αρχίσει να υποχωρεί χωρίς να χρειαστεί κάποια ακραία παρέμβαση.

Το μεγαλύτερο λάθος μετά τις διακοπές: η «τιμωρητική» δίαιτα

Βλέποντας αυξημένο βάρος, αρκετοί προσπαθούν να αντισταθμίσουν τις διακοπές με μια πολύ περιοριστική δίαιτα.

Παραλείπουν γεύματα, αποκλείουν τους υδατάνθρακες, τρώνε υπερβολικά λίγο ή καταφεύγουν σε προγράμματα «detox».

Δεν υπάρχει όμως ανάγκη να «τιμωρήσουμε» τον οργανισμό επειδή φάγαμε διαφορετικά στις διακοπές.

Αυτό που χρειάζεται είναι επιστροφή στη φυσιολογική διατροφική ρουτίνα.

Τι να κάνεις τις πρώτες ημέρες μετά τις διακοπές

Επανέφερε σταδιακά τις συνηθισμένες ώρες και ποσότητες των γευμάτων σου. Φρόντισε να υπάρχει επαρκής πρωτεΐνη στα κύρια γεύματα, βάλε ξανά καθημερινά λαχανικά και φρούτα στη διατροφή σου και επίλεξε τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες.

Παράλληλα, επανέφερε την επαρκή πρόσληψη νερού και την καθημερινή σου φυσική δραστηριότητα.

Δεν χρειάζεται να μηδενίσεις τους υδατάνθρακες ούτε να προσπαθήσεις να χάσεις μέσα σε τρεις ημέρες ό,τι πιστεύεις ότι πήρες σε δύο εβδομάδες.

Το σημαντικότερο είναι να επανέλθει η συνέπεια.

Δώσε μεγαλύτερη σημασία στην τάση και όχι σε έναν αριθμό

Το σωματικό βάρος δεν είναι στατικό.

Μπορεί να αλλάζει από ημέρα σε ημέρα ανάλογα με την πρόσληψη τροφής και υγρών, το νάτριο, τους υδατάνθρακες, τη φυσική δραστηριότητα, τις κενώσεις και πολλούς ακόμη παράγοντες.

Γι’ αυτό μία μεμονωμένη μέτρηση μετά από διακοπές δεν αποτελεί απαραίτητα αξιόπιστη εικόνα της μεταβολής του σωματικού λίπους.

Αν θέλουμε πραγματικά να αξιολογήσουμε τι συνέβη στο σώμα μας, έχει μεγαλύτερη σημασία η παρακολούθηση της πορείας του βάρους και, όπου ενδείκνυται, η αξιολόγηση της σύστασης σώματος.

Συμπέρασμα

Αν επέστρεψες από τις διακοπές και η ζυγαριά δείχνει 1–2 κιλά παραπάνω, μην βιαστείς να θεωρήσεις ότι απέκτησες ισόποσο λίπος.

Ένα μέρος της διαφοράς μπορεί να σχετίζεται με αυξημένα αποθέματα γλυκογόνου, περισσότερο νερό, μεγαλύτερη πρόσληψη νατρίου και περισσότερο περιεχόμενο στο πεπτικό σύστημα. Ένα μέρος μπορεί πράγματι να αντιστοιχεί σε αύξηση του σωματικού λίπους, ανάλογα με τη διάρκεια και το μέγεθος του ενεργειακού πλεονάσματος.

Η καλύτερη απάντηση, όμως, δεν είναι μια ακραία δίαιτα.

Είναι η επιστροφή στις σταθερές διατροφικές συνήθειες, στην επαρκή ενυδάτωση και στην καθημερινή κίνηση.

Και κυρίως: δώσε λίγο χρόνο στο σώμα σου πριν αποφασίσεις τι πραγματικά σημαίνει ο αριθμός που είδες στη ζυγαριά.