Δύο άνθρωποι μπορεί να έχουν το ίδιο βάρος, την ίδια ηλικία ή ακόμη και τον ίδιο στόχο: να χάσουν λίπος, να βελτιώσουν την υγεία τους ή να αυξήσουν τη μυϊκή τους μάζα.
Χρειάζονται όμως απαραίτητα το ίδιο διατροφικό πρόγραμμα;
Όχι. Παρότι οι βασικές αρχές μιας ισορροπημένης διατροφής είναι κοινές, οι ανάγκες και οι συνθήκες ζωής διαφέρουν σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Γι’ αυτό ένα πρόγραμμα που λειτουργεί καλά για κάποιον δεν είναι απαραίτητα κατάλληλο για κάποιον άλλον.
Ίδιο βάρος, διαφορετικές ενεργειακές ανάγκες
Το σωματικό βάρος δεν αρκεί για να καθορίσουμε πόση ενέργεια χρειάζεται ένας άνθρωπος.
Η ηλικία, το φύλο, το ύψος, η σύσταση σώματος και η φυσική δραστηριότητα επηρεάζουν τις ημερήσιες ενεργειακές ανάγκες.
Για παράδειγμα, δύο άτομα που ζυγίζουν 75 κιλά μπορεί να έχουν διαφορετική μυϊκή μάζα, διαφορετικό μεταβολισμό ηρεμίας και εντελώς διαφορετικό επίπεδο δραστηριότητας.
Έτσι, η ίδια θερμιδική πρόσληψη μπορεί να είναι κατάλληλη για το ένα άτομο, αλλά ανεπαρκής ή υπερβολική για το άλλο.
Ο μεταβολισμός δεν είναι ίδιος για όλους
Ο μεταβολισμός ηρεμίας αντιπροσωπεύει την ενέργεια που χρειάζεται ο οργανισμός για να διατηρεί τις βασικές λειτουργίες του όταν βρίσκεται σε κατάσταση ηρεμίας.
Επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από το μέγεθος και τη σύσταση του σώματος, αλλά παρουσιάζει και ατομικές διαφορές.
Οι εξισώσεις που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό του προσφέρουν χρήσιμες εκτιμήσεις. Όταν υπάρχει ένδειξη και διαθέσιμος κατάλληλος εξοπλισμός, η έμμεση θερμιδομετρία μπορεί να προσφέρει πιο εξατομικευμένη εκτίμηση του μεταβολισμού ηρεμίας.
Ωστόσο, ακόμη και η μέτρηση αυτή δεν προσδιορίζει από μόνη της τις συνολικές ημερήσιες ενεργειακές ανάγκες, καθώς πρέπει να συνυπολογιστεί και η δραστηριότητα.
Η κατάσταση της υγείας αλλάζει τις διατροφικές απαιτήσεις
Η διατροφή δεν έχει μόνο στόχο τη ρύθμιση του βάρους.
Σε ορισμένες καταστάσεις, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, η χρόνια νεφρική νόσος, οι γαστρεντερικές παθήσεις ή η εγκυμοσύνη, μπορεί να απαιτούνται συγκεκριμένες προσαρμογές.
Αυτές μπορεί να αφορούν την ποσότητα πρωτεΐνης, την κατανομή των υδατανθράκων, την πρόσληψη ορισμένων μικροθρεπτικών συστατικών ή την επιλογή και ανοχή συγκεκριμένων τροφίμων.
Οι αλλαγές αυτές δεν είναι ίδιες για όλους όσοι έχουν την ίδια διάγνωση. Εξαρτώνται από τη βαρύτητα της κατάστασης, τη θεραπεία και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε ανθρώπου.
Δεν έχει σημασία μόνο τι τρώμε, αλλά και πώς ζούμε
Ένα διατροφικό πρόγραμμα μπορεί να είναι σωστό από θρεπτική άποψη, αλλά δύσκολο να εφαρμοστεί στην πράξη.
Το ωράριο εργασίας, ο ύπνος, η οικογενειακή καθημερινότητα, οι γευστικές προτιμήσεις, ο διαθέσιμος χρόνος και το οικονομικό κόστος επηρεάζουν σημαντικά τη δυνατότητα εφαρμογής του.
Ένας άνθρωπος που εργάζεται σε βάρδιες δεν έχει απαραίτητα τις ίδιες δυνατότητες οργάνωσης γευμάτων με κάποιον που ακολουθεί σταθερό καθημερινό πρόγραμμα.
Η κατάλληλη διατροφή δεν χρειάζεται μόνο να καλύπτει τις διατροφικές ανάγκες. Χρειάζεται και να μπορεί να εφαρμοστεί μακροπρόθεσμα.
Τι σημαίνει τελικά εξατομικευμένη διατροφή;
Η εξατομίκευση δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος χρειάζεται μια ιδιαίτερη ή αυστηρή δίαιτα.
Σημαίνει ότι οι επιστημονικά τεκμηριωμένες διατροφικές αρχές προσαρμόζονται στις πραγματικές του ανάγκες.
Η αξιολόγηση μπορεί να περιλαμβάνει το ιατρικό και διατροφικό ιστορικό, τη φυσική δραστηριότητα, τις ανθρωπομετρικές μετρήσεις, τη σύσταση σώματος και, όπου χρειάζεται, τον μεταβολισμό ηρεμίας.
Με βάση αυτές τις πληροφορίες διαμορφώνεται ένα πρόγραμμα που δεν στοχεύει μόνο σε έναν αριθμό στη ζυγαριά, αλλά στη συνολική υγεία και στη διατήρηση των αποτελεσμάτων.
Συμπέρασμα
Δεν υπάρχει ένα διατροφικό πρόγραμμα που να είναι ιδανικό για όλους.
Υπάρχουν, όμως, κοινές αρχές υγιεινής διατροφής που μπορούν να προσαρμοστούν σε διαφορετικές ανάγκες, στόχους και τρόπους ζωής.
Η σωστή διατροφή δεν είναι απαραίτητα η πιο αυστηρή ή η πιο δημοφιλής. Είναι εκείνη που καλύπτει τις ανάγκες σας και μπορεί να αποτελέσει μέρος της καθημερινότητάς σας.
